Teleskop Kosmiczny Hubble'a wykonał zdjęcia pobliskiej galaktyki spiralnej z poprzeczką - NGC 1672.
Ta tym niesamowitym obrazie można dokładnie obejrzeć galaktyczną poprzeczkę,
obszary tworzących gwiazdy chmur oraz ciemnych pasm pyłu międzygwiezdnego.
Oto Hubblecast!
Wiadomości i obrazy z Teleskopu Kosmicznego Hubble'a (NASA/ESA).
Podróże w czasie i przestrzeni wraz z naszym prowadzącym, doktorem J. a.k.a Joe Liske.
Witajcie w Hubblecast!
Obserwując Wszechświat dokoła nas przy pomocy silnych teleskopów
możemy dostrzec, że niemalże całe widzialne światło dociera do nas z miliardów gwiazd.
Gwiazdy te skupione są w galaktykach.
Galaktyki są więc ogromnymi zbiorami gwiazd, gazu oraz pyłu
o ogromnej różnorodności rozmiarów i kształtów.
Dzisiaj pragnę wam opowiedzieć o jednej z nich - NGC 1672 znajdującej się w gwiazdozbiorze Złotej Ryby.
Oto nowe, widowiskowe zdjęcie z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a.
Widzimy od razu, że jest to galaktyka spiralna.
Jest ona jednym z modelowych egzemplarzy galaktyk z poprzeczką. Obserwujemy ją niemalże pod kątem prostym.
Podstawową cechą wyróżniającą galaktyki spiralne z poprzeczką jest fakt, że ich ramiona nie zakręcają bezpośrednio do centrum -
- zamiast tego połączone są z dwoma końcami prostej poprzeczki.
Widzimy symetrię NGC 1672 sformowaną przez 4 ramiona galaktyczne.
Od galaktycznego jądra po wewnętrznej stronie ramion spiralnych rozciągają się widoczne ścieżki pyłowe.
W ramionach zaś dostrzegamy obszary gwiazdotwórcze - gromady pełne gorących, błękitnych słońc.
Zasłony pyłowe delikatnie zasłaniają położone za nimi gwiazdy, nadając im czerwonawy kolor.
NGC jest niemalże siostrzaną galaktyką naszej rodzinnej Drogi Mlecznej.
Droga Mleczka także posiada dużą poprzeczkę pełną gwiazd,
którą obejrzeliśmy dokładnie w podczerwieni dzięki Teleskopowi Kosmicznemu Spitzera.
Cechą wspólną tych dwóch galaktyk jest dosyć luźne nawinięcie ramion.
Obecnie astronomowie uważają, iż galaktyki spiralne mają specjalny mechanizm
pozwalający na doprowadzanie gazu z dysku prosto do galaktycznego centrum.
Ten gaz jest bardzo dobrym posiłkiem dla supermasywnej czarnej dziury znajdującej się prawdopodobnie w samym centrum.
Co więcej, poprzeczki są mało trwałymi strukturami.
Pozostaje więc pytanie: czy galaktyki spiralne bez poprzeczki rozwiną ją w toku ewolucji,
czy też miały już kiedyś poprzeczkę, która zdążyła zaniknąć?
Za NGC 1672 widzimy kilka bardziej odległych galaktyk.
Są koloru karmelowego - efekt przejścia światła przez pył z NGC 1672.
Na pierwszym planie widzimy też kilka jasnych gwiazd z Drogi Mlecznej.
Astronomowie ciągle zastanawiają się: jak powstają poprzeczki?
Mogłyby powstawać w wyniku niestabilności w dysku (tak samo, jak ramiona spiralne),
albo jako efekt zderzeń galaktyk.
W każdym razie tworzenie się i ewolucja poprzeczek pozostaje obiektem dyskusji.
I tym kończymy kolejnego Hubblecasta. Prowadził dla was dr J.
Po raz kolejny natura przerosła nasze najśmielsze oczekiwania...
Hubblecast produkowany jest przez ESA/Hubble w Europejskim Obserwatorium Południowym w Niemczech.
Misja Hubble'a jest owocem międzynarodowej współpracy między NASA oraz Europejską Agencją Kosmiczną (ESA). Tłumaczenie: Przemysław Etz