Μία νέα εικόνα δημοσιεύτηκε, για να εορταστούν τα 23α γενέθλια του Χαμπλ
και η οποία καταγράφει την υπέρυθρη όψη του Νεφελώματος της Κεφαλής του Ίππου
ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά ουράνια αντικείμενα.
Οι υπέρυθρες παρατηρήσεις διαπερνούν τα τμήματα, πυκνής, αδιαφανούς σκόνης,
και αποκαλύπτουν τις λεπτεπίλεπτες απολήξεις αερίου που δίνουν στη Κεφαλή του Ίππου το διάσημο, γνώριμο σχήμα του.
Επεισόδιο 65: Μία εντελώς νέα όψη της Κεφαλής του Ίππου - για τα 23α γενέθλια του Χαμπλ
Παρουσιάζει ο Δρ. Τζέι, ή κατά κόσμον Δρ. Τζο Λίσκε
Γεια σας και καλωσήλθατε σε ένα ακόμα επεισόδιο του Hubblecast!
Ήρθε πάλι αυτή η εποχή του χρόνου - τα γενέθλια του Χαμπλ!
Μερικοί από εμάς παρακολουθούμε το Χαμπλ από τη σύλληψη και γέννησή του,
τη παιδική και εφηβική ηλικία του,
να εξελίσσεται σε ένα ώριμο ενήλικα.
Σήμερα, στα 23 του, το Χαμπλ γερνά - όμως παραμένει ικανότερο από ποτέ.
Κάθε έτος παρατηρήσεων συνεχίζει να μας παρέχει επιστήμη αιχμής,
και εντυπωσιακές αστρονομικές εικόνες.
Μερικά από τα πιο εντυπωσιακά και όμορφα αντικείμενα αυτών των εικόνων, ήταν νεφελώματα.
Υπάρχουν σε όλα τα σχήματα και μεγέθη, και συχνά φαίνεται να έχουν γνώριμα σχήματα.
Τα νεφελώματα είναι τεράστια μεσοαστρικά νέφη αερίου και σκόνης.
Υπάρχουν διάφορα είδη νεφελωμάτων,
σε μία μεγάλη ποικιλία σχημάτων και όψεων.
Για παράδειγμα, το Νεφέλωμα του Αετού σχηματίστηκε από την κατάρρευση ενός μεσοαστρικού νέφους,
και λάμπει εξαιτίας των θερμών νέων άστρων που δημιουργούνται μέσα και γύρω του.
Μερικά νεφελώματα σχηματίζονται με πολύ πιο δραματικό τρόπο - όπως το Νεφέλωμα της Έλικας.
Προήλθε από ένα άστρο σαν τον Ήλιο μας το οποίο εκτίναξε τα εξωτερικά του στρώματα.
Ή το Νεφέλωμα του Καρκίνου, απομεινάρι ενός τεράστιου άστρου που εξερράγη ως υπερκαινοφανής το 1054.
Ένα από τα πλέον εντυπωσιακά και χαρακτηριστικά νεφελώματα είναι αυτό της Κεφαλής του Ίππου,
λόγω του καθαρού περιγράμματός του και του παράξενα οικείου σχήματος του.
Το Χαμπλ φωτογράφισε το νεφέλωμα το 2001 για να εορτάσει τα 11 χρόνια παρατηρήσεών του
και σήμερα, περισσότερο από μία δεκαετία μετά, το συναντάμε πάλι στα γενέθλια του τηλεσκοπίου!
Αναδυόμενο μέσα από μία θάλασσα αερίου και σκόνης σαν ένας γιγάντιος ιππόκαμπος,
αυτή η περιοχή σκόνης είναι εξαιρετικό παράδειγμα σκοτεινού νεφελώματος -
ένα ψυχρό, σκοτεινό νέφος, που διαγράφεται πάνω σε ένα υπόβαθρο λαμπρού αερίου.
Παρά τη δόξα και τη διασημότητα του νεφελώματος,
αυτή η νέα εικόνα από το Χαμπλ μας το παρουσιάζει σε εντελώς νέο φως - κυριολεκτικά!
Αυτή η εικόνα ελήφθη στο υπέρυθρο.
Στο υπέρυθρο φως, μπορούμε να διαπερνάμε μερικές από τις πιο μεγάλες συγκεντρώσεις σκόνης
οι οποίες συνήθως καλύπτουν και αποκρύπτουν τις ενδότερες περιοχές της Κεφαλής του Ίππου.
Το αποτέλεσμα είναι αυτή η φαινομενικά εύθραυστη δομή,
σχηματισμένη από λεπτές κυματώσεις αερίου - πολύ διαφορετική από την όψη του νεφελώματος στο ορατό.
Το υπέρυθρο φως έχει μακρύτερα μήκη κύματος από το ορατό φως.
Δε μπορούμε να δούμε αυτή την ακτινοβολία με τα μάτια μας,
και έτσι χρησιμοποιούμε ισχυρά υπέρυθρα τηλεσκόπια ή όργανα
- όπως η κάμερα ευρέως πεδίου WFC 3 του Χαμπλ.
Φαινομενικά συνηθισμένες περιοχές του ουρανού
μπορεί να εμφανίζονται δραματικά διαφορετικές σε αυτό το τμήμα του φάσματος.
Αυτή η εντυπωσιακή νέα όψη του Νεφελώματος της Κεφαλής του Ίππου
αποτελεί αντάξιο εορτασμό για τα 23 απίστευτα χρόνια του Διαστημικού Τηλεσκοπίου Χαμπλ των ESA/NASA.
Είμαι ο Δρ. Τζέι και εδώ τελειώνει και αυτό το επεισόδιο του Hubblecast. Για μια ακόμα φορά η φύση μας εκπλήσσει πέρα από κάθε φαντασία.
Το Hubblecast είναι μία παραγωγή του ESA/Hubble στο Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο στη Γερμανία.
Η αποστολή του Χαμπλ αποτελεί διεθνή συνεργασία μεταξύ της NASA και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.
www.spacetelescope.org
Κείμενα: ESA/Hubble. Μετάφραση: Μανώλης Ζούλιας